Nasza Fundacja rozpoczęła realizację projektu finansowanego ze środków otrzymanych w ramach programu rządowego - Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (FIO) - SZLAKIEM TRADYCJI I KULTURY WSI POLSKIEJ.

Celem zadania jest pielęgnacja polskiej kultury sakralnej, ochrona dziedzictwa kulturowego oraz promowanie turystyki wiejskiej. Ważnym elementem naszego projektu jest wspieranie edukacji dzieci i młodzieży poprzez konkretne działania. Zadania zawarte w projekcie kierujemy bezpośrednio do dzieci i młodzieży- naszych klubowiczów z klubów 4H w wybranych regionach kraju. Przy realizacji naszego projektu będziemy obecni w sześciu gminach: Wojciechów, Hrubieszów, Podedwórze (województwo lubelskie), Krasocin, Bogoria i Bodzechów (województwo świętokrzyskie). Do projektu zapraszamy naszych koordynatorów w tych województwach, opiekunów klubów 4H, pracowników gmin, samorządów, gminnych ośrodków kultury, członków społeczności lokalnych. Liczymy, że pomogą nam i członkom klubów 4H w wykonaniu projektu i przygotowaniu ciekawych rozwiązań promocji gminy. Odbędą się szkolenia oraz warsztaty dla osób biorących udział w realizacji zadania: 1. Szkolenie dla dorosłych – naszych partnerów w projekcie – „Dziedzictwo kulturowe w Regionie”. Warsztaty poprowadzą pracownicy Muzeum Wsi Kieleckiej i Muzeum Wsi Lubelskiej. 2.Szkolenia dla dzieci w poszczególnych klubach 4H- z zakresu kultury sakralnej regionu (historia i dzieje kapliczek przydrożnych) poprowadzą etnografowie z województw lubelskiego i świętokrzyskiego. 3. Warsztaty plastyczno- fotograficzne dla dzieci i młodzieży z klubów 4H poprowadzą artysta plastyk i fotograf. Promocja Projekt zakłada również promocję gmin jako miejsc, które warto poznać i zobaczyć. Rezultatem pracy nad projektem będzie wydanie Informatora Turystycznego dla każdej z sześciu gmin biorących udział w naszym wspólnym przedsięwzięciu. Efekty realizacji projektu i prezentację dorobku warsztatowego zobaczymy na wystawie krajowej w Warszawie. Mamy nadzieję,że realizacja zadania przyczyni się do wzmocnienia działalności klubów 4H w gminach, uaktywnienia społeczności lokalnych do wspólnych działań oraz do promocji regionu poprzez rozpowszechnianie informacji o zasobach kulturowych gmin. Będziemy na bieżąco śledzić postępy, jakie robią nasi klubowicze w realizowaniu zadań projektu i przedstawiać na naszej stronie internetowej.
W dniach 11,12,13 listopada dzieci z klubów 4H w gminach Krasocin, Bogoria i Bodzechów uczestniczyły w zajęciach plastyczno - fotograficznych. Zajęcia poprowadzili: plastyk Wieńczysław Pyrzanowski i fotograf pani Grażyna Tucholska.
Oto ich relacja z odbytych warsztatów- szlakiem kapliczek przydrożnych.. O tej porze roku województwo świętokrzyskie czaruje wszystkich, a jesienny pejzaż ma szczególny urok. Na gminnych drogach co kilkaset metrów napotykaliśmy kapliczki. Jedne strzeliste, podobne do obelisków zwieńczonych krzyżem,inne z figurą Najświętszej Marii Panny, św. Floriana lub św. Jana Nepomucena stojącą na cokole. Małe, duże, barwne lub jedynie pobielone zachwycały różnorodnością. Byliśmy ciekawi jak dzieci je postrzegają. Po dotarciu na miejsce spotkaliśmy się z dziećmi ze szkół w Krasocinie, Jurkowicach i Chmielowie z naszych klubów 4H w tych miejscowościach. Zajęcia z dziećmi polegały na rozwiązaniu problemów plastycznych i technicznych związanych z wykonaniem prac malarskich i plastycznych. Przedmiotem spotkania było szukanie formy i proporcji kapliczki, uchwycenie charakteru otoczenia oraz kompozycja obrazu. Podstawy teoretyczne zostały wykorzystane przez dzieci z powodzeniem i zaowocowały pracami w postaci interesujących szkiców kapliczek rysowanych z natury. Utworzyliśmy również zbiory fotografii cyfrowych, które ocenialiśmy pod względem wartości technicznej i artystycznej. Dzieci pracowały z duży zaangażowaniem nie zważając na chłodną jesienną aurę. Mimo, iż kapliczka była dla nich czymś oczywistym, codziennym, pozornie niewidocznym potrafiły dostrzec jej nowe, wyjątkowe oblicze. Po powrocie do szkoły zrobiliśmy mini-wystawę i omówiliśmy wszystkie Prace zachęcając do dalszych twórczych działań i zmagań. Zauważyliśmy, że mieszkańcy tutejszych terenów, bez względu na wiek, przechodząc obok przydrożnej kapliczki żegnają się lub skłaniają głowę. Ten element tradycji zdawałoby się zapomnianej jest tu samoistnie pielęgnowany, bo wrósł w tożsamość mieszkańców. Podążając kapliczkowym szlakiem nie można pominąć historii ziemi, na której stoją, ani ludzi z nią związanych. Dzieci z klubów 4H otrzymują wspaniałe wsparcie od swoich opiekunów, którym dziękujemy za ciepłe przyjęcie. Dnia 17 listopada w ramach realizacji projektu „Szlakiem tradycji i kultury wsi polskiej” Muzeum Wsi Lubelskiej gościło osoby współpracujące przy jego realizacji.Zagadnienia z tematu dziedzictwa kulturowego w regionie lubelskim, historii budownictwa sakralnego, w szczególności obiektów małej architektury – kapliczki przydrożne, przybliżyła zebranym etnograf Halina Stachyra. Osoby uczestniczące w szkoleniu zapoznały się również z działalnością Muzeum w tym temacie. W dniach 18,19,20 listopada odbyły się kolejne warsztaty fotograficzno - malarskie. Plastyk i fotograf odwiedzili naszych klubowiczów 4h w trzech gminach województwa lubelskiego. Dzieci i młodzież z klubów 4h w gminach: Wojciechów, Hrubieszów i Podedwórze uczestniczyły w plenerze malarskim wykonując szkice kapliczek przydrożnych na swoim terenie oraz próbowały utrwalić te obiekty na kliszy fotograficznej.
W dniu 24 listopada dzieci z klubu 4H w Wojciechowie wzięły udział w spotkaniu z etnografem- panią Haliną Stachyra z Muzeum Wsi Lubelskiej. Pani etnograf na początku spotkania sprawdziła wiedzę naszych klubowiczów ze znajomości kapliczek przydrożnych w naszej miejscowości i okolicy. Dzieci bardzo chętnie dzieliły się już zdobytą wiedzą na ten temat. Następnie poznaliśmy historię kapliczek- skąd wywodzi się ich nazwa, jak początkowo wyglądały. Dowiedzieliśmy się, że idea stawiania kapliczek pochodzi jeszcze z czasów przedchrześcijańskich, kiedy to w sąsiedztwie domostw były wieszane na drzewach figurki bóstw umieszczonych w skrzynkach lub zwojach kory. Czy wiecie, ze kapliczki budowano często jako wotum dziękczynne za wyzdrowienie , w miejscach znalezienia niechrzczonego dziecka , w miejscach cudownych objawień, a budowane na rozstajach dróg były swoistym drogowskazem i punktem orientacyjnym w terenie?
Następnie pani etnograf zapoznała uczestników warsztatów z rodzajami kapliczek. Zaprezentowała podział na kapliczki różnego rodzaju ze względu na swoją budowę (kłodowe, słupowe, brogowe, domkowe, szafkowe, skrzyniowe i wnękowe) szczegółowo omawiając cechy poszczególnych rodzajów. Po takiej charakterystyce mieliśmy za zadanie dopasowac określone zdjęcia kapliczek do ich nazwy a także określić rodzaj kapliczek w gminie Wojciechów. Dzięki temu dowiedzieliśmy się, że na naszym terenie przeważają kapliczki słupowe, murowane pokryte daszkiem. To dla nas bardzo cenne informacje przy opisywaniu kapliczek do folderu, który przygotowujemy. W dalszej części spotkania poznaliśmy najczęściej spotykane w kapliczkach figury świętych. Opowiadając ożyciu sw. Antoniego, św. Rocha czy św. Nepomucena mówiła, czemu oni patronują i wskazywała na atrybuty im towarzyszące, po których można ich rozpoznać. Po tych informacjach czekało nas kolejne zadanie do wykonania: połączyć ilustracje świętych z ilustracjami atrybutów. Podczas tych warsztatów zdobyliśmy wiele cennych wiadomości, które z pewnością dały nam inne spojrzenie na kapliczki. Ze względu na dużą liczbę kapliczek na naszym terenie i stosunkowo duże odległości pani etnograf zasugerowała, aby nasz szlak kapliczkowy był szlakiem rowerowym. Relacja z przebiegu zajęć malarsko- fotograficznych w gminie Wojciechów. W warsztatach fotograficzno- malarskich wzięło udział 30 dzieci należących do Klubu, 4H w Wojciechowie. Podczas warsztatów plastyk-Pan Wieńczysław Pyrzanowski w sposób niezwykle ciekawy objaśniał zasady budowania przestrzeni przykładowych kapliczek. Pani fotograf Grażyna Tucholska omówiła zasady fotografii oraz jej rolę w dokumentowaniu rzeczywistości. Zwracała uwagę na sposób fotografowania, objaśniała, jakich błędów unikać. Następnie udaliśmy się w plener, gdzie dzieci, wykorzystując zdobytą wiedzę robiły szkice oraz fotografie dwóch wojciechowskich kapliczek. W Wojciechowie nie prowadzi się kółka fotograficznego, dlatego dzięki warsztatom niektóre dzieci po raz pierwszy usłyszały pojęcie „fotografia artystyczna”, odkrywając tę dziedzinę sztuki na nowo. W ciągu tych kilku godzi miło i twórczo spędziliśmy czas. Zabawa była wspaniała!
W ciągu kilku godzin nauczyliśmy się bardzo wiele. Zdobyte umiejętności obecnie wykorzystują do tworzenia prac malarskich, rysunków oraz fotografii kapliczek Gminy Wojciechów.
Dziękujemy Fundacji 4H za możliwość uczestniczenia w tym projekcie. To wspaniałe przedsięwzięcie i jesteśmy szczęśliwi, że możemy w nim brać udział. Wiele się uczymy i zdobywamy bardzo cenne wiadomości. Okazuje się, że dotąd nikt nie spisał historii kapliczek, których (stwierdzamy ze zdziwieniem)jest w gminie Wojciechów aż 14! Warsztaty uświadomiły nam, że patrzymy na naszą od wielu lat nie dostrzegając tego, co tak naprawdę nas otacza.Dzięki realizacji projektu członkowie klubu docenią i odkryją ten, na co dzień niemal niezauważalny element polskiego krajobrazu, jakim są kapliczki i udokumentują ich historię dla przyszłych pokoleń. |